Magazyn Zmiany, czerwiec/06
Świat przyspiesza w kierunku zielonej energii. Jak wynika z raportu World Economic Forum „Fostering Effective Energy Transition 2025” (WEF, 2025), wskaźnik transformacji energetycznej ETI (Energy Transition Index), który ocenia 118 państw pod kątem efektywności i gotowości systemów energetycznych, wzrósł o 1,1% rok do roku – to ponad dwukrotnie szybciej niż średnia z ostatnich trzech lat. Polska zajmuje 43. miejsce.
28% krajów osiągnęło postęp we wszystkich trzech obszarach ETI – bezpieczeństwie energetycznym, równości dostępu do energii i zrównoważonym rozwoju. W 2024 roku globalne inwestycje w zieloną energię przekroczyły 2 bln USD – dwukrotnie więcej niż w 2020 r. – lecz nadal znacznie poniżej poziomu 5,6 bln USD rocznie potrzebnego do osiągnięcia celów klimatycznych do 2030 r. Tempo wzrostu inwestycji także zwolniło, z 24–29% do 11% (WEF, 2025).
Jak piszą twórcy raportu, rośnie zapotrzebowanie na energię, szczególnie w związku z elektryfikacją i rozwojem AI, co w 2024 roku przełożyło się na wzrost globalnego zużycia o 2,2% – najwyższy od lat. Z kolei emisje CO₂ z sektora energetycznego osiągnęły rekordowe 37,8 mld ton. Wymusza to redefinicję bezpieczeństwa energetycznego i zwiększa znaczenie sieci lokalnych, magazynowania energii i cyberbezpieczeństwa.
Sektor – jak czytamy w dokumencie – zmienia się na naszych oczach, a głównym motorem są zmiany technologiczne, m.in wspomniana już AI, SMR-y (małe reaktory modułowe) czy infrastruktura rozproszona. Europa i Azja zwiększają zapotrzebowanie na LNG, a energia jądrowa wraca do łask. W rankingu ETI 2025 najwyżej uplasowały się kraje nordyckie – Szwecja, Finlandia i Dania – a Chiny osiągnęły historycznie wysokie 12. miejsce.
Polska: widać postępy
Polska wymieniana przez WEF wśród „wschodzących gospodarek Europy”, które odnotowały największy wzrost w dwóch kategoriach gotowości do transformacji: infrastrukturze (+8,3%) i edukacji (+5,8%) (WEF, 2025).
Inwestycje w sieci przesyłowe i rozwój kompetencji energetycznych to mocne strony. Słabsze ogniwa to brak spójnej legislacji oraz ograniczenia w inwestycjach i innowacjach.
Węgiel nadal dominuje w polskim miksie energetycznym, choć w kwietniu 2025 r. po raz pierwszy jego udział spadł poniżej 50%. Nowy rząd zapowiada przyspieszenie w inwestycje OZE, jednak brak odpowiednich przepisów i plany wsparcia rynku mocy po 2030 roku dla węgla sygnalizują ogromny rozdźwięk między deklaracjami a działaniami.
Polska zapowiada też rozwijanie energetyki jądrowej, o czym wielokrotnie w “Zmianach” pisaliśmy.
Jednocześnie trwają rozmowy o lokalizacji drugiej elektrowni, planowany jest też rozwój SMR-ów przez Orlen, co wpisuje się w globalne trendy.
Zdaniem twórców raportu, Polska ma potencjał, by stać się liderem w nowych technologiach energetycznych: “Dynamiczny rozwój sektora produkcji baterii litowo-jonowych w Polsce, pomimo nadchodzących wyzwań regulacyjnych, pokazuje zdolność kraju do innowacji i pozycjonowania się jako kluczowy gracz w globalnym łańcuchu dostaw czystych technologii.
Źródła: WEF „Fostering Effective Energy Transition 2025” link
